ukuwa (Falling): incazelo yephupho ngokwamasiko (amaZulu, amaXhosa)
Emibikweni yesiZulu neyesiXhosa, ukuwa ephusheni kuhunyushwa ngezindlela ezimbili ezihluke kakhulu. Umthombo wesiZulu uthi ukuphupha uwela emgodini kuwuphawu olubi, olukhomba umngcwabo womphuphi uqobo noma wesihlobo. Amaphupho omuntu osaqeqeshwa ukuba isangoma ongumXhosa, lapho ewa kodwa efike phansi kancane, ahunyushwa ngokuthi izinyanya zigcina umphuphi ephephile. [1] [2] [3]
Amagama
- IsiNgisi: Falling
- isiZulu: ukuwa
Uhlolojikelele
UMdanda, ecaphuna uMfusi, ubala izimpawu zamaphupho ezisebenza ngokuphikisana noma ezixwayisa ngengozi. Phakathi kwazo uthi ukuwela emgodini ephusheni kuwuphawu olubi, njengoba kukhomba umngcwabo womphuphi uqobo noma wesihlobo. Ucwaningo lukaHirst ngezangoma ezingamaXhosa kanye nabasafunda ukuba izangoma lunikeza incazelo emnene. Umuntu osafunda ukuba isangoma waphupha endiza enyuka, waphinde waphupha elahlekelwa ukubambelela emthambekeni omqansa. Ngaso sonke isikhathi wayesaba ukuthi uzowa kanzima, kodwa njalo wayefika phansi kancane. UHirst uhumusha amazwi alowo osafunda ngokuthi izwe lamaphupho lisezandleni zezinyanya, ngakho akukho ephusheni okungamlimaza.
Ingqikithi: Izenzo nomzimba
isiZulu
ukuwa
UMdanda, ecaphuna uMfusi, ubala ukuphupha umgodi nokuwela kuwo phakathi kwezimpawu ezimbi, echaza ukuthi kukhomba umngcwabo womphuphi noma wesihlobo. UMdanda uphawula nokuthi amaphupho amaningi ahunyushwa ngokuphikisana, nokuthi amaphupho aphushwa ngemva kokudla kakhulu awasho okuningi. [1]
isiXhosa
UHirst ubhala ngomuntu osafunda ukuba isangoma ongumXhosa owaphupha endiza, waphinde waphupha eshelela emthambekeni omqansa nonamadwala. Ngaso sonke isikhathi wayesaba ukuwa kanzima, kodwa wayefika phansi kancane. UHirst uhumusha amazwi alowo osafunda ngokuthi izwe lamaphupho lisezandleni zezinyanya, ngakho noma yini eyenzekayo ephusheni umphuphi akalimali. [2] [3]
Imibuzo evamile
Kusho ukuthini ukuphupha uwa ngokwesiko lesiZulu?
UMdanda, ecaphuna uMfusi, ubheka ukuphupha uwela emgodini njengophawu olubi, oluxhunyaniswa nomngcwabo womphuphi noma wesihlobo. [1]
Kusho ukuthini ukuphupha uwa kodwa ufike phansi uphephile?
UHirst ubhala ngomuntu osafunda ukuba isangoma ongumXhosa owaphupha ewa kodwa efika phansi kancane, futhi uhumusha la maphupho njengophawu lokuthi izinyanya ziyamvikela. [2] [3]
Ingabe ukuphupha uwa kuhlale kuyinto embi?
Akunjalo kule mibiko. Umthombo wesiZulu ubheka ukuwela emgodini njengophawu olubi, kanti umuntu oyedwa owayesafunda ukuba isangoma ocwaningweni ngezangoma ezingamaXhosa wabheka ukufika phansi kancane njengophawu lokuthi izinyanya zigcina umphuphi ephephile. [1] [3]
Indlela yokucabanga ngaleli phupho
Bhala ukuthi ubani noma yini oyibonile, lokho ekwenzile nokuthi iphupho likwenze wazizwa kanjani. Iphupho elilodwa liyisiqalo sokuzindla, alisona isiprofetho, ukuxilongwa kwesifo noma isinqumo mayelana nobizo. Gcina imininingwane ku-ithuluzi lokuzindla ngephupho ngaphambi kokuba uyikhohlwe.
Izimpawu ezihlobene
Okuvamile
Ingqikithi efanayo
Joyina umphakathi
Joyina umphakathi ukuze nixoxe ngokuthi iphupho elifana naleli lichazwa kanjani emndenini wakini.
Imithombo
Le misebenzi eshicilelwe iyimithombo yezincazelo ezikuleli khasi.
Akukho ndima ecashuniwe kuleli khasi.
- Mandlakayise Gilford Mdanda (2010). The indigenous knowledge systems based on religion and healing as encapsulated in O.E.H.M. Nxumalo and L.B.Z. Buthelezi's poetry.. University of KwaZulu-Natal, School of IsiZulu Studies (PhD thesis). PDF page 100.
- Manton Hirst (2005). Dreams and Medicines: The Perspective of Xhosa Diviners and Novices in the Eastern Cape, South Africa. Informa UK Limited. printed page 12 (PDF page 13).
- Manton Hirst (2005). Dreams and Medicines: The Perspective of Xhosa Diviners and Novices in the Eastern Cape, South Africa. Informa UK Limited. printed page 18 (PDF page 19).
Kugcine ukubuyekezwa ngomhla ka-7 ku-uNovemba 2026.