ukuwa (Falling): intsingiselo yephupha ngokwezithethe (amaZulu, amaXhosa)

Kwiingxelo zamaZulu nezamaXhosa, ukuphupha uwa kutolikwa ngeendlela ezimbini ezahluke kakhulu. Umthombo ongumZulu uthi ukuphupha uwela emhadini kuluphawu olubi, olubhekisela emngcwabeni womphuphi okanye wesalamane sakhe. Amaphupha omkhwetha ongumXhosa ewa kodwa efika phantsi ngobunono atolikwe njengophawu lokuba izinyanya ziyamkhusela umphuphi. [1] [2] [3]

Amagama

  • IsiNgesi: Falling
  • isiZulu: ukuwa

Amagqabantshintshi

UMdanda, ecaphula uMfusi, udwelisa imiqondiso yamaphupha esebenza ngokuchasene noko kulindelekileyo okanye elumkisa ngengozi. Phakathi kwayo kukho ukuba ukuphupha uwela emhadini kuluphawu olubi, njengoko kubhekisela emngcwabeni womphuphi okanye wesalamane sakhe. Uphononongo lukaHirst ngamagqirha nabakhwetha abangamaXhosa lunika intsingiselo ethambileyo. Umkhwetha waphupha ebhabhela phezulu, waza waphupha ephulukana nokubambelela kwithambeka eliweni, ngalo lonke ixesha esoyika ukuba uza kuwa ngamandla, kodwa qho esihla ngobunono. UHirst utolika oku njengokucebisa komkhwetha ukuba ihlabathi lamaphupha liphantsi kwenkathalelo yezinyanya, ngoko akukho nto ephupheni inokumenzakalisa.

Umxholo: Izenzo nomzimba

isiZulu

ukuwa

UMdanda, ecaphula uMfusi, udwelisa ukuphupha umhadi nokuwela kuwo phakathi kweempawu ezimbi, echaza ukuba kubhekisela emngcwabeni womphuphi okanye wesalamane sakhe. UMdanda ukwaqaphela ukuba amaphupha amaninzi atolikwa ngokuchasene noko kulindelekileyo, nokuba amaphupha alandela ukutya kakhulu awathethi nto ingako. [1]

isiXhosa

UHirst ubhala ngomkhwetha ongumXhosa owaphupha ebhabha waza waphupha etyibilika kwithambeka elingumnqantsa nelinamatye, esoyika ukuwa ngamandla qho, kodwa esihla ngobunono. UHirst ukutolika oku njengokucebisa komkhwetha ukuba ihlabathi lamaphupha liphantsi kwenkathalelo yezinyanya, ngoko nantoni na eyenzekayo ephupheni ayimenzakalisi umphuphi. [2] [3]

Imibuzo eqhelekileyo

Kuthetha ukuthini ukuphupha uwa ngokwenkcubeko yamaZulu?

UMdanda, ecaphula uMfusi, uthi ukuphupha uwela emhadini luphawu olubi, olunxulunyaniswa nomngcwabo womphuphi okanye wesalamane sakhe. [1]

Kuthetha ukuthini ukuphupha uwa kodwa ufike phantsi ukhuselekile?

UHirst ubhala ngomkhwetha ongumXhosa owaphupha esiwa kodwa efika phantsi ngobunono, aze uHirst akuchaze oko njengophawu lokukhuselwa zizinyanya. [2] [3]

Ngaba ukuphupha uwa kusoloko kuluphawu olubi?

Akunjalo kwezi ngxelo. Umthombo ongumZulu uthi ukuwela emhadini kuluphawu olubi, kanti umkhwetha omnye kuphononongo lwamagqirha nabakhwetha abangamaXhosa wayekuthatha ukufika phantsi ngobunono njengophawu lokuba izinyanya ziyamkhusela umphuphi. [1] [3]

Indlela yokucingisisa ngeli phupha

Bhala phantsi ukuba ubone bani okanye ntoni, ukuba benze ntoni, nendlela elivakale ngayo iphupha. Iphupha elinye sisiqalo sokucingisisa, asiloxela ikamva, asiloxilongo, yaye alisosigqibo malunga nobizo. Gcina iinkcukacha kwi-isixhobo sokucingisisa ngephupha ngaphambi kokuba uzilibale.

Iimpawu ezinxulumene neli

Ngokubanzi

Umxholo ofanayo

Joyina uluntu

Joyina uluntu ukuze uthethe ngendlela iphupha elifana neli elitolikwa ngayo kusapho lwakho.

Imithombo

Le misebenzi ipapashiweyo yimithombo yeenkcazelo ezikweli phepha.

Akukho sicatshulwa kweli phepha.

  1. Mandlakayise Gilford Mdanda (2010). The indigenous knowledge systems based on religion and healing as encapsulated in O.E.H.M. Nxumalo and L.B.Z. Buthelezi's poetry.. University of KwaZulu-Natal, School of IsiZulu Studies (PhD thesis). PDF page 100.
  2. Manton Hirst (2005). Dreams and Medicines: The Perspective of Xhosa Diviners and Novices in the Eastern Cape, South Africa. Informa UK Limited. printed page 12 (PDF page 13).
  3. Manton Hirst (2005). Dreams and Medicines: The Perspective of Xhosa Diviners and Novices in the Eastern Cape, South Africa. Informa UK Limited. printed page 18 (PDF page 19).

Indlela esiphanda ngayo

Igqityelwe ukuhlaziywa ngomhla we-umhla we-7 ku-Novemba 2026.