utshwala (Beer): incazelo yephupho ngokwamasiko (amaZulu, amaXhosa)
Kule mibiko yesiXhosa, iphupho lapho amadlozi ecela khona utshwala lingahunyushwa njengesicelo sokubaphekela utshwala, ngezinye izikhathi ngenxa yokuthi kukhona okwakufanele anikwe kona kodwa akuzange kwenziwe. Utshwala bungavela nasemaphusheni okubizwa ukuba umuntu aphilise. Esibonelweni sesiZulu, iphupho lokusolwa ngokungabongi inala laphendulwa ngokwenziwa kotshwala. [1] [2] [3] [4]
Amagama
- IsiNgisi: Beer
- isiZulu: utshwala
Uhlolojikelele
Ucwaningo olulodwa ngomqombothi phakathi kwamakrwala, izinsizwa ezingamaXhosa ngemva kokusoka, luchaza ukuthi lapho amadlozi ekhononda ephusheni noma esikisela okuthile umndeni ongakunakekelanga, inhloko yomndeni ingase ipheke utshwala ukuze iwathobe. Ucwaningo lukaBigalke ngamaNdlambe luqopha indoda eyaphupha amadoda amathathu esendlini yayo eyitshela ukuba ikhiphe utshwala bayo, futhi yawathatha njengamadlozi ayo. Ocwaningweni lukaSchweitzer, umphuphi owacelwa uyise ukuba amnike utshwala wabupheka futhi wathi iphupho laletha inhlanhla. Ucwaningo lukaMndende ngenkulumo yesiko lamaXhosa lunikeza okunye ukusetshenziswa: utshwala, amagwebu namagqirha emaphusheni owesifazane oyedwa kwahunyushwa njengokubizwa kwakhe ukuba abe igqirha. UCallaway unikeza isibonelo sesiZulu lapho inhloko yomuzi, isolwa ephusheni ngokungabongi ngemva kwesivuno esikhulu, yenza ukuba kwenziwe utshwala.
Ingqikithi: Ikhaya, ukudla nezinto onazo
isiXhosa
Lapho amadlozi ebonakala ekhononda ephusheni, ucwaningo ngomqombothi phakathi kwamakrwala luchaza ukuthi kungenzeka kukhona okwakufanele anikwe kona kodwa kwangalethwa, futhi kungase kuphuziswe utshwala ukuze athotshiswe. UBigalke noSchweitzer ngamunye baqopha umphuphi owapheka noma wakhipha utshwala ngemva kokuba amadlozi noma uyise ebucelile. UMndende uqopha utshwala emaphusheni owesifazane oyedwa njengengxenye yokubizwa kwakhe ukuba abe igqirha. [1] [2] [5] [3]
| Ushintsho | Incazelo |
|---|---|
| Amadlozi ecela utshwala | Kuhunyushwa njengesicelo sokuphuzisela wona utshwala, ngezinye izikhathi ngenxa yokuthi kukhona okwakufanele anikwe kona kodwa kwangalethwa. [1] [2] |
| Utshwala ephusheni lokubizwa | UMndende uqopha utshwala, amagwebu namagqirha emaphusheni owesifazane oyedwa, kwahunyushwa njengokubizwa kwakhe ukuba abe igqirha. [3] |
isiZulu
utshwala
UCallaway unikeza isibonelo senhloko yomuzi okwathi ngemva kwesivuno esikhulu yaphupha ibuzwa ukuthi kungani ingabongi. Yaqonda ngokushesha, yenza ukuba kwenziwe utshwala futhi yabonga Amatongo ngalokho eyayikutholile. Kulesi sibonelo utshwala buyimpendulo yephupho, akuyona into ebonakala ephusheni. [4]
Imibuzo evamile
Kusho ukuthini ukuphupha amadlozi ecela utshwala?
Kule mibiko yesiXhosa, lokhu kungahunyushwa njengesicelo sokuphuzisela amadlozi utshwala, ngezinye izikhathi ngenxa yokuthi kukhona okwakufanele anikwe kona kodwa kwangalethwa. UBigalke uqopha indoda yakwaNdlambe eyabukhipha utshwala bakhe ngemva kwephupho elinjalo. [1] [2]
Kusho ukuthini ukuphupha ubaba ecela utshwala?
Umphuphi oyedwa ocwaningweni lukaSchweitzer waba naleli phupho, wapheka utshwala futhi kamuva wathi iphupho laletha inhlanhla nempilo engcono. Lokho kuwukuhumusha komuntu oyedwa iphupho lakhe. [5]
Ingabe ukuphupha utshwala kungasho ukubizelwa ekwelapheni?
Kwesinye isigameko, yebo. Ucwaningo lukaMndende ngenkulumo yesiko lamaXhosa luqopha owesifazane amaphupho akhe ngotshwala, amagwebu namagqirha ahunyushwa njengokubizwa kwakhe ukuba abe igqirha. [3]
Kusho ukuthini ukuphupha utshwala ngokwesiko lesiZulu?
UCallaway unikeza isibonelo senhloko yomuzi eyasolwa ephusheni ngokungabongi ngemva kwesivuno esihle, yase yenza ukuba kwenziwe utshwala. Lapha utshwala buyimpendulo yephupho, abuyona into ebonakala ephusheni. [4]
Indlela yokucabanga ngaleli phupho
Bhala ukuthi ubani noma yini oyibonile, lokho ekwenzile nokuthi iphupho likwenze wazizwa kanjani. Iphupho elilodwa liyisiqalo sokuzindla, alisona isiprofetho, ukuxilongwa kwesifo noma isinqumo mayelana nobizo. Gcina imininingwane ku-ithuluzi lokuzindla ngephupho ngaphambi kokuba uyikhohlwe.
Izimpawu ezihlobene
Okuvamile
Ingqikithi efanayo
Joyina umphakathi
Joyina umphakathi ukuze nixoxe ngokuthi iphupho elifana naleli lichazwa kanjani emndenini wakini.
Imithombo
Le misebenzi eshicilelwe iyimithombo yezincazelo ezikuleli khasi.
Akukho ndima ecashuniwe kuleli khasi.
- Mzoli Mavimbela (2021). THE VIEWS OF AMAKRWALA ON THE MEANING OF UMQOMBOTHI AND COMMERCIAL ALCOHOL USE DURING THE INITIATION CEREMONIES. academia.edu (upload). PDF page 84.
- Erich Heinrich Bigalke (1970). The religious system of the Ndlambe of East London district. Rhodes University. PDF page 114.
- Nokuzola Mndende (2002). Signifying practices : Amaxhosa ritual speech. academia.edu (upload). PDF page 81.
- Henry Callaway (1870). The Religious System of the Amazulu by Henry Callaway - Read Online for free at Global Grey ebooks. Global Grey ebooks. Dream passage following the account of Undayeni; search full text for 'summer dreams are true' and 'The dream goes by contraries' (latter attributed to Umpengula Mbanda).
- Robert Schweitzer (1983). A phenomenological explication of dream interpretation among rural and urban Nguni people. Rhodes University. PDF page 210.
Kugcine ukubuyekezwa ngomhla ka-7 ku-uNovemba 2026.