ukugeza (Cleansing Ritual): intsingiselo yephupha ngokwezithethe (amaZulu)
Amaphupha esangoma esinye sokuhlamba emlanjeni okanye echibini atolikwa njengomyalezo wokuba sizihlambulule, njengoko kubhalwe nguHoldstock. UHirst, ecaphula uCallaway, uchaza ukuba izinyanya kuthiwa zazikhokelela abavumisi abasafundayo abangamaZulu emaphupheni, zibayalela ukuba bafumane iingcambu zobulawu ezisetyenziselwa ukuhlambulula. Kubanyangi abangamaXhosa, ukuhlambulula kukwasetyenziselwa ukuvula indlela yamaphupha. [1] [2]
Amagama
- IsiNgesi: Cleansing Ritual
- isiZulu: ukugeza
Amagqabantshintshi
Uphononongo lukaHoldstock lwamaphupha esangoma lubhala ukuba umyalezo wokuba sizihlambulule wavela kumaphupha aliqela: kwamabini sasihlamba emlanjeni okanye echibini, kwelesithathu iwotshi yasibonisa ukuba kufuneka sizihlambulule. Ubulawu, iingcambu ekunzima ukuzifumana, busetyenziswa ngabanyangi ukuzihlambulula nokuzicoca. UHirst, ecaphula uCallaway, uchaza ukuba izinyanya kuthiwa zazikhokelela umvumisi osafundayo ongumZulu emaphupheni, zimyalela ukuba afumane aze asebenzise iingcambu zobulawu zokuhlambulula. Kubanyangi abangamaXhosa unxulumano lukwasebenza ngenye indlela: uBührmann uchaza ukuhlanjululwa ngenjongo yokuvula indlela yamaphupha, yaye uMlisa ubhala ukuba umntu oqeqeshwayo onamaphupha angacacanga uhlanjululwa ngokungqongqo.
Umxholo: Amaxhwele, amasiko nokukhuselwa
isiZulu
ukugeza
UHoldstock ubhala ngesangoma esinye esinamaphupha okuhlamba emlanjeni okanye echibini, nokuboniswa ukuba kufuneka sizihlambulule; loo maphupha atolikwa njengomyalezo wokuba sizihlambulule. UHirst, ecaphula uCallaway, uchaza ukuba izinyanya kuthiwa zazikhokelela abavumisi abasafundayo abangamaZulu emaphupheni, zibayalela ukuba bafumane iingcambu zobulawu zokuhlambulula. [1] [2]
| Inguqulelo | Intsingiselo |
|---|---|
| Ukuhlamba emlanjeni okanye echibini | UHoldstock ubhala ngesangoma esaba namaphupha amabini alolu hlobo, atolikwa njengomyalezo wokuba kufuneka sizihlambulule. [1] |
Imibuzo eqhelekileyo
Kuthetha ukuthini ukuphupha uzihlambulula?
Amaphupha esangoma esinye alolu hlobo atolikwa njengomyalezo wokuba sizihlambulule, njengoko kubhalwe nguHoldstock. UHirst, ecaphula uCallaway, uchaza ukuba izinyanya kuthiwa zazikhokelela abavumisi abasafundayo abangamaZulu emaphupheni, zibayalela ukuba bafumane iingcambu zokuhlambulula. [1] [2]
Kuthetha ukuthini ukuphupha uhlamba emlanjeni xa usisangoma?
UHoldstock ubhala ngesangoma esaphupha kabini sihlamba emlanjeni okanye echibini; loo maphupha, kunye namanye amaphupha, atolikwa njengomyalezo wokuba kufuneka sizihlambulule. [1]
Ukuhlambulula kunxulumene njani namaphupha kubanyangi abangamaXhosa?
UBührmann uchaza ukuba ukuhlanjululwa kwamaXhosa kwenzelwa ukuvula indlela yamaphupha, yaye uMlisa ubhala ukuba umntu oqeqeshwayo onamaphupha angacacanga uhlanjululwa ngokungqongqo. [3] [4]
Indlela yokucingisisa ngeli phupha
Bhala phantsi ukuba ubone bani okanye ntoni, ukuba benze ntoni, nendlela elivakale ngayo iphupha. Iphupha elinye sisiqalo sokucingisisa, asiloxela ikamva, asiloxilongo, yaye alisosigqibo malunga nobizo. Gcina iinkcukacha kwi-isixhobo sokucingisisa ngephupha ngaphambi kokuba uzilibale.
Iimpawu ezinxulumene neli
Ngokubanzi
Umxholo ofanayo
Joyina uluntu
Joyina uluntu ukuze uthethe ngendlela iphupha elifana neli elitolikwa ngayo kusapho lwakho.
Imithombo
Le misebenzi ipapashiweyo yimithombo yeenkcazelo ezikweli phepha.
Akukho sicatshulwa kweli phepha.
- T.L. Holdstock. Dreams of a Sangoma or Indigenous Healer. PDF page 5.
- Manton Hirst (2005). Dreams and Medicines: The Perspective of Xhosa Diviners and Novices in the Eastern Cape, South Africa. Informa UK Limited. printed page 1 (PDF page 2).
- M. Vera Bührmann. The role of the indigenous healer | Africa Insight. Africa Insight. PDF page 6.
- Lily-Rose Nomfundo Mlisa (2009). Ukuthwasa initiation of amagqirha: identity construction and the training of Xhosa women as traditional healers. University of the Free State. PDF page 249.
Igqityelwe ukuhlaziywa ngomhla we-umhla we-7 ku-Novemba 2026.