inja (Dog): tlhaloso ya toro moetlong wa Maxhosa

Mabitso

• Senyesemane: Dog
• isiZulu: inja

Kakaretso

Phuputso ya Mndende ya puo ya meetlo ya Sexhosa e hlalosa dintja ditorong e le ponahalo ya badimo. Ha motho a bitswa ntja bophelong ba letsatsi le letsatsi, ho bolela hore ha a na thuso, empa torong dintja di hlaloswa e le tse jereng melaetsa ya badimo. Dintja tse bohola di bontsha kgalefo ka lebaka la ho kgaoha ha puisano le badimo, athe dintja tse bapalang ka tjheseho le molori di jere molaetsa wa hore badimo ba kgotsofetse ka ba phelang. Paleng ya bophelo ya Nomzi, mofodisi wa Moxhosa, lejwe le ileng la lahlelwa ntja le ile la latelwa ke toro ya bosiu ya dintja tse ngata tse neng di mo potapotile, mme a bolellwa hore a se ke a otla dintja hobane ke izilozekhaya.

Sehlooho: Diphoofolo ditorong

isiXhosa

Phuputso ya Mndende ya puo ya meetlo ya Sexhosa e hlalosa dintja torong e le ponahalo ya badimo le melaetsa e tswang ho bona. Dintja tse bohola di bontsha kgalefo ka lebaka la ho kgaoha ha puisano le badimo; dintja tse bapalang ka tjheseho le molori di bontsha hore badimo ba kgotsofetse. Paleng ya bophelo ya Nomzi, mofodisi wa Moxhosa, toro ya dintja tse ngata e ile ya latela ka mora hore ho lahlelwe ntja lejwe. ^{[1] [2] [3]}

Dipotso tse tlwaelehileng

Ho bolela eng ho lora ka ntja setsong sa Maxhosa?

Phuputso ya Mndende ya puo ya meetlo ya Sexhosa e hlalosa dintja torong e le ponahalo ya badimo le melaetsa ya bona. Se etswang ke dintja se bohlokwa: ho bohola ho bontsha kgalefo, mme ho bapala ka tjheseho ho bontsha hore badimo ba kgotsofetse. ^{[1] [3]}

Ho bolela eng ho lora dintja tse ngata di o potapotile?

Mofodisi e mong wa Moxhosa, Nomzi, o ile a lora toro ena ka mora hore a lahlele ntja lejwe. O ile a bolellwa hore a se ke a otla dintja hobane ke izilozekhaya. Ena ke tlaleho ya motho a le mong. ^[2]

Ho bolela eng ho lora ntja e bohola setsong sa Maxhosa?

Phuputso ya Mndende ya puo ya meetlo ya Sexhosa e hlalosa dintja tse bohola torong e le kgalefo ka lebaka la ho kgaoha ha puisano le badimo. ^{[1] [3]}

Ho bolela eng ho lora dintja di bapala le wena?

Phuputso ya Mndende e hlalosa dintja tse bapalang ka tjheseho le molori e le molaetsa wa hore badimo ba kgotsofetse ka ba phelang. ^[3]

Mokgwa wa ho nahana ka toro ena

Ngola hore na o bone mang kapa eng, seo a se entseng, le kamoo toro e ileng ya o ama kateng. Toro e le nngwe ke qalo ya ho nahana, eseng polelelopele, tlhahlobo ya bokudi kapa qeto mabapi le pitso. Boloka dintlha ho sesebediswa sa ho nahana ka toro pele di ka o tswa mohopolong.

Matshwao a amanang

Ka kakaretso

• Ancestors
• Water

Sehlooho se tshwanang

• Snake
• Cattle
• Chicken
• Crocodile
• Elephant

Eba setho sa setjhaba

Eba setho sa setjhaba ho bua ka kamoo toro e tshwanang le ena e hlaloswang ka teng lelapeng la heno.

Mehlodi

Dibuka tsena tse phatlaladitsweng ke mehlodi ya ditlhaloso tse leqepheng lena.

Ha ho temana e qotsitsweng leqepheng lena.

1. Nokuzola Mndende (2002). Signifying practices : Amaxhosa ritual speech. academia.edu (upload). PDF page 80.
2. Beauty N Booi; David J. A Edwards (2014). Becoming a Xhosa healer: Nomzi. Indo-Pacific Journal of Phenomenology. 'Nomzi's story' narrative section.
3. Nokuzola Mndende (2002). Signifying practices : Amaxhosa ritual speech. academia.edu (upload). PDF page 81.

Mokgwa wa rona wa dipatlisiso